Gıda Savunma Perspektifinden Taşıma Güvenliği

1 ay önce • Düzenlendi • LinkedIn‘de olan veya olmayan herkese görünür

🔶 Nestle, yaklaşık 12 ton çikolata barı olan 413.793 adet "yeni çikolata serisi" taşıyan ve İtalya merkezindeki bir fabrikadan yüklenen kamyonun, 26 Mart'ta Polonya’ya doğru yolda giderken çalındığını duyurdu. 🚛 Bu konuyu merak edip araştırdığımda (yabancı kaynaklarda “cargothief” diye geçiyor) aslında Dünyada çok yaygın olarak yapılan bir hırsızlık türü olduğunu gördüm ve bununla ilgili bir yazı yazmaya karar verdim. 🚍 Konunun GFSI onaylı Standartlar -BRCGS, IFS, FSSC 22000 -ile bağlantısı “Gıda Savunma” gerekliliği. 🔷 Gıda savunma tehdit & güvenlik zafiyeti risk değerlendirmesi içinde bu konu da ele alınmalı ve nakliye için güvenlik zafiyeti azaltma önlemleri belirlenmelidir. ‼️ Not: Mayıs 2026’da FSSC 22000 versiyon 7’nin bir parçası olacak olan ve Temmuz 2025’de yayınlanan ISO 22002:100 Ön Koşul Programları (PART 100:Gıda, yem ve ambalaj tedarik zinciri için gereksinimler) içinde gıda savunma önlemleri bu anlamda detaylı hale getirilmiştir. Tüm standart uygulayıcı firmaların bakış açılarını bu konunun önemini dikkate alarak daha da genişletmesi ve gıda savunma sistemi içinde konuyu detaylı ele alması gerekmektedir. ‼️ Bir diğer husus, tüm GFSI onaylı belgeli firmaların dünyada yaşanan tehdit risklerini (Nestle örneğinde olduğu gibi) dikkate alıp, gıda savunma sistemlerini gerekirse güncellemeleri gerekir.

Hırsızlığın Meydana Geldiği Yerler

Terminallerde ve Depolarda: Birçok hırsızlık yükleme ve boşaltma işlemi sırasında meydana gelir. Yetersiz güvenlik önlemleri, örneğin yetersiz aydınlatılmış alanlar, gözetim eksikliği ve emniyetsiz kapılar veya geçitler, suçluların mallara erişmesi için fırsatlar sağlar.

Yük Taşıma Sırasında: Kamyonlar özellikle yolda iken savunmasızdır. Hırsızlar genellikle mola yerlerinde, gece park halindeyken veya kamyonlar gözetimsiz bırakıldığında araçları hedef alır. Hırsızlar ayrıca sahte araçlar kullanabilir veya sevkiyatları ele geçirerek yükü hileli bir şekilde yeniden yönlendirebilirler.

Kamyon durakları ve dinlenme alanlarında: Ürün hırsızlığı, araçların uzun süre gözetimsiz bırakıldığı kamyon durakları ve dinlenme alanlarında daha yaygındır. Bu durumlarda, hırsızlar izole alanlarda park edilmiş kamyonlara girebilir veya dikkat dağıtma teknikleri kullanarak ürünü çalabilirler.

Yükleme alanları ve park yerleri: Kamyonların gece boyunca park ettiği veya yükleme/boşaltma için beklediği güvensiz park alanları veya yükleme alanları, gözetim veya güvenlik personelinin azlığı nedeniyle hırsızlık için önemli fırsatlar sunar.

Fiziksel Güvenlik Önlemleri

Güçlü ve yüksek kaliteli araç ve römork kilidi kullanımı, yetkisiz erişimi engeller. Kingpin kilitleri ((çekici ve römorku birleştiren çekiciye bağlanan pim) ve hava kelepçeli kilitler, hırsızlar için basit ve etkili caydırıcılardır.

 Kilitlere ek olarak, hareketsizlik cihazları, araçların yetkisiz olarak hareket ettirilmesini önleyebilir. Hareketsizleştirme sistemleri, kamyonlar park halindeyken veya geceleme duraklamaları sırasında ek bir koruma katmanı sağlar.

Kamyonların güvenli, iyi aydınlatılmış alanlarda park edilmesi çok önemlidir. Güvenlik kapıları, çitler ve güvenlik kameralarıyla donatılmış kamyon durakları veya tesisleri, hırsızlık risklerini azaltmak için gereklidir. Motorlu taşıyıcılar, özellikle gecelemeler sırasında, mümkün olduğunca güvenli park alanlarını kullanmaya öncelik vermelidir.

Terminaller (yüklerin toplandığı, ayrıştırıldığı, depolandığı ve aktarıldığı lojistik merkezleri), çevre çitleri, güçlendirilmiş kapılar ve erişim kontrol noktaları gibi fiziksel engeller uygulamalıdır. Bu önlemler, kritik alanlara erişimi sınırlandırır ve yetkisiz personelin girip kargo çalma olasılığını azaltır.

Yüksek kaliteli aydınlatma, CCTV gözetim sistemleriyle birlikte görünürlüğü ve caydırıcılığı artırır. Gözetim kameraları, suç faaliyetlerinin görüntülerini yakalamak için girişler, çıkışlar ve yükleme rampaları gibi stratejik noktalara kurulmalıdır. Bazı durumlarda, gözetim kameralarının varlığı bile güçlü bir caydırıcı olabilir.

Teknolojik Güvenlik Önlemleri

GPS takip sistemleri, aracın anlık takibini yapar; hangi rotada ve nerelerde durduğu gibi bilgilerin sürekli olarak izlenmesini sağlar.

Telematik sistemler, GPS takibinden daha fazlasını sağlar. Ayrıca kritik araç performansını, sürücü davranışını ve araç koşullarını da izleyebilirler (aracın nerede olduğu, araç hızı, yakıt tüketimi, motor durumu, sürücü davranışı-ani fren, riskli sürüş-kapı ve titreşim sensörleri-kapının açılma durumu, sıcaklık değişimi, aracın kurcalanma bilgisi)

Mühür ve sensörler, araç kapılarını güvence altına almak ve yetkisiz erişimi önlemek için yaygın olarak kullanılır. Gelişmiş güvenlik mühürleri, kurcalamayı algılayabilen sensörlerle donatılmıştır. Bir mühür kırılırsa, sistem hemen bir uyarı gönderir; bu da hırsızlığı önlemeye ve herhangi bir kurcalamayı izlemeye yardımcı olur.

Elektronik Kayıt Cihazı (ELD), sürüş saatlerini ve araç konumunu kaydeder. Sürücü davranışını izleyerek ve yasal sürüş saatlerine uyumu sağlayarak, bu sistemler sürücü yorgunluğunu ve yetkisiz sapmaları önlemeye yardımcı olabilir.

Radyo Frekansı Tanımlama (RFID) etiketleri, tedarik zinciri içindeki malların izlenmesine ve taşıma ve depolama sırasında güvenli kalmasının doğrulanmasına yardımcı olur. RFID etiketleri, ürün, palet ve kolilere takılır. Ürünün anlık takibini yapar.

Operasyonel ve Prosedürel Güvenlik Önlemleri

Sürücü eğitimi: Sürücülerin uymaları gereken güvenlik protokolleri konusunda eğitilmesi, hırsızlığı azaltmanın en etkili yollarından biridir. Sürücüler, taşınan ürünü nasıl düzgün bir şekilde emniyete alacakları, şüpheli faaliyetleri nasıl tespit edecekleri ve hırsızlık riski altında olabilecekleri durumlarla nasıl başa çıkacakları konusunda eğitilmelidir. Eğitim ayrıca, sevk görevlileriyle sıkı iletişim kurmanın ve herhangi bir güvenlik ihlalini derhal bildirmenin önemini de kapsamalıdır.

Çalışan geçmişi kontrolleri: İçeriden hırsızlık riskini azaltmak için, motorlu taşıyıcılar, sürücüler, depo çalışanları ve ürüne erişimi olan diğer personel de dahil olmak üzere tüm çalışanlar için kapsamlı geçmiş kontrolleri yapmalıdır. Suç geçmişi kontrolleri, iş geçmişi doğrulaması ve uyuşturucu testi gibi.

Dokümante edilmiş talimatlar: Yükleme ve boşaltmadan transit güvenliğine kadar elleçleme sürecinin her aşaması için açık ve kapsamlı talimatlar oluşturmak, çalışanların tutarlı ve güvenli uygulamaları izlemesini sağlar. Bu, ihmal veya yanlış anlama nedeniyle hırsızlık olasılığını azaltır.

Rota planlaması ve risk değerlendirmesi: Geçmiş hırsızlık modellerini analiz ederek ve risk seviyelerini değerlendirerek, motorlu taşıyıcılar daha güvenli rotalar tasarlayabilirler. Yüksek suç oranına sahip bölgelerden veya geçmişte hırsızlık vakalarının yaşandığı bölgelerden mümkün olduğunca kaçınılmalı ve sürücülere bilinen riskli bölgelerden geçerken belirli protokolleri izlemeleri talimatı verilmelidir.

Yüklenen ürün kontrolü ve belgeler: Kalkıştan önce ürünün düzenli olarak incelenmesi ve ayrıntılı olarak belgelendirilmesi, hırsızlık durumunda önemli kanıtlar sağlayabilir. Belgelendirme, fotoğraflar, seri numaraları ve yüksek değerli mallar üzerindeki diğer tanımlayıcı işaretleri içermelidir.

Sürücülerin Uyması Gereken Kurallar

• Servis merkezinden ayrılmadan önce, atanan sevkiyat için doğru araçların doğrulanması.

•Sevk öncesi muayene sırasında ve sevkiyat sırasında kamyondan uzakta olduktan sonra, yüklenen tüm römorklardaki ürünün mührünün ve/veya asma kilidinin kontrol ederek kurcalanmadığından emin olunması. Herhangi bir tutarsızlık durumunda amirin bilgilendirilmesi.

•Mola sırasında kamyonu gözetimsiz bırakırken, kamyonun yeterli aydınlatmaya sahip ve kolayca görülebilen bir alana park edilmesi. Motorun kapatılması, kontak anahtarının çıkarılması, camların kapatılması ve kapıların kilitlenmesi. Kamyona dönerken üzerindeki mührü ve/veya asma kilidi kontrol ederek kurcalanmadığından emin olunması.

• Herhangi bir arıza veya gecikmeye neden olan diğer durumların yetkili kişiye bildirilmesi

• Taşıma halindeki ürünün niteliği hakkında, bilgiye erişim yetkisi olmayan hiç kimseyle konuşulmaması

•  Zaman çizelgesine ve doğru rotaya uyulması

• Molalar gerektiğinde, diğer sürücülerin bulunduğu alanlara park edilmesi

• Sevk sırasında veya bir nakliye merkezinde çevreye dikkat edilmesi; şüpheli/alışılmadık bir şeyin örneğin şüpheli araçlar veya kişiler, kilitli olmayan kapılar, açık yükleme rampası kapıları gibi durumların yetkili kişiye bildirilmesi

• Sevk sırasında kapıları kilitli ve pencereleri mümkün olduğunca kapalı tutun.

• Güvenlik alarm sistemlerinin çalışma fonksiyonlarının farkında olunması. Sistem doğru çalışmıyorsa yetkili kişiye bilgi verilmesi

• Kamyona yetkisiz kişilerin girmesine izin verilmemesi

• Tüm hırsızlık ve hırsızlık girişimlerinin yetkili kişiye bildirilmesi

Sonuç olarak:

Gıda savunma tehdit & güvenlik zafiyeti risk değerlendirmesi içinde bu konu da ele alınmalı ve nakliye için güvenlik zafiyeti azaltma önlemleri belirlenmelidir. Bu açıdan baktığımızda:

• tedarikçi ve dış hizmet sağlayıcı güvence sistemlerine gıda savunma gerekliliklerinin dahil edilmesi

• çalışanlara eğitim verilmesi

• hizmet tedarikçilerinin (nakliye) seçme, değerlendirme ve performans izleme yöntemleri; nakliye hizmeti tedarikçileri ile yapılan sözleşme şartlarına gıda savunma ve güvenlik önlemlerinin detaylı dahil edilmesi

• yükleme öncesi ve sonrası yapılan kontroller (araç, mühür, ürün, belge kontrolleri gibi)

• ürünün sevkiyatı boyunca aracın izlenmesi (GPS gibi sistemler)

• ürün dağıtım rotasının planlanması

• riski olan ve hırsızlığın yüksek olabileceği dağıtım rotalarının belirlenmesi

• yerel kolluk kuvvetleri ile iletişim kurulması

• kurcalama göstergeli (tamper-evident) ambalajların kullanılması

• teslimatların planlanması (örneğin çıkış ve varış zamanlarının planlanması)

• lojistik taşeronları ile iyi ilişkilerin güçlendirilmesi

• sürücü kimliğinin kontrol edilmesi ve kayıt altına alınması gerekir.